Jolanda Simons & Willem Horstmann

Autisme is geen bug in de software, het is een compleet ander besturingssysteem

Auteur

Elf jaar geleden kreeg collega Jolanda Salomons de diagnose autisme. Eindelijk begreep ze waar sommige dingen vandaan kwamen. Ze was blij met de duidelijkheid: niet om zich achter te verschuilen, maar om zichzelf beter te begrijpen en het uit te kunnen leggen aan anderen. Deze week is het autismeweek, en daarom gaat Eva Westerhoff, kwartiermaker socialer ondernemen, hierover in gesprek met Jolanda en haar oud-leidinggevende Willem Horstmann.

Waarom is het zo belangrijk om aandacht te besteden aan autisme?

Jolanda: ‘We moeten aan alle vormen van diversiteit aandacht besteden, of het nu gaat om collega’s met een beperking of collega’s die onderdeel zijn van een minderheid. Dat is belangrijk omdat Aegon een deel is van de maatschappij waarin verschillende type mensen actief zijn. Openheid zorgt dat mensen rekening met je kunnen houden waardoor je goed kan functioneren en iedereen ingezet kan worden op zijn kwaliteiten. Diversiteit zorgt dat we denken en besluiten vanuit verschillende invalshoeken.’

Je bent ervaringsdeskundige want je hebt zelf autisme of zeg ik dat verkeerd?

‘Ik ben autist. Zo zeg ik het altijd, omdat het gewoon zo is en ik me niet ziek voel in de zin van dat ik een beperking heb. Voor mij is autisme onderdeel van wie ik ben, net als vrouw zijn, rond, blond, regelmatig stuiterend, slim, kleurrijk, tikje onzeker en positief. Het is een deel van mijn eigenschappen en maakt mij tot wie ik ben. Er zijn ook mensen die zeggen dat zij autisme hebben, omdat zij meer zijn dan “alleen iemand met autisme”. Het maakt eigenlijk ook niet uit hoe je het noemt. Het gaat niet om awareness, maar om acceptatie: dat jij jij bent en ik ik. Als we rekening houden met elkaar en elkaars eigenschappen, komen we gezamenlijk verder.’

Waar merk je dat aan?

‘Zelf merk ik het bijvoorbeeld dat contact met mensen me energie kost of dat ik onrustig word als dingen anders gaan dan gepland. Ik ben mij er van bewust dat ik mensen soms niet goed begrijp en doe dan extra mijn best. Dat vraagt energie. Daarom werk ik graag alleen of in een klein groepje. Ik kan echt opzien tegen een borrel. Daarnaast merk ik het als iemand “weer eens tegen me aanloopt”, omdat ik goedbedoeld dingen onhandig formuleer. Mijn manier van helpen komt soms niet echt hulpvaardig over. Ik krijg signalen niet altijd mee als ze impliciet zijn, ik ‘punaisepoets’ of ‘duw op regels’. Ik vind vaak veel belangrijk, maak overal lijstjes voor en mijn werk-privébalans is uitdagend. Autisme is geen bug in de software, het is een compleet ander besturingssysteem.’

 

Willem Horstmann (CRO) is oud-leidinggevende van Jolanda

Hoe merkte jij dat Jolanda autist is?

Willem: ‘Allereerst complimenten voor Jolanda dat zij dit gesprek zo open aan durft aan te gaan. Want zij is anders, maar dat zijn we natuurlijk allemaal op onze eigen manier. Aan een paar dingen merkte ik het. Die allemaal een plus- en keerzijde hebben. Als zij een doel heeft, dan gaat ze ervoor. Vlot en tot in de puntjes op orde, niks houdt haar tegen. Nadeel daarvan is soms de snelheid, dat anderen anders denken en een ander proces in hun hoofd hebben. We hebben geleerd dat we vooraf samen de richting bespreken, wanneer het af is (dus niet morgen al) en de vorm. Eigenlijk nemen we samen een script door. Dat kan ook betekenen dat we een script uitdenken dan nieuw is voor haar en dus soms ook lastig. Mijn ervaring is dat Jolanda leergierig is en het gaat proberen. En de volgende keer heeft ze weer een extra script paraat waarin ze zich prettig voelt.’

Heb je tips voor een goede samenwerking?

‘Hierbij helpt kort cyclisch overleg en ze vraagt zelf om feedback. Iets bijzonders aan mensen met autisme is veelal hun kleine ego. Jolanda stelt bijvoorbeeld vragen die niet iedereen durft te stellen waardoor dingen bespreekbaar worden. Dat is heel vaak zo goed en nodig, soms alleen qua moment niet effectief. Het is belangrijk voor Jolanda om even expliciet te toetsen wat voor soort overleg het is en extra aandacht te besteden aan wat de reactie daarop is. Omdat mensen vaak gecodeerde reacties teruggeven is het voor haar en anderen in het overleg belangrijk om duidelijke taal te gebruiken. Er zitten veel voordelen aan autistisch zijn, maar soms zijn er ook bijwerkingen. Daar kun je samen prima uitkomen als je er over praat. Sterker nog, we hebben er veel profijt van als Aegon. Een beperking kan ook een kracht zijn. Openheid over anders zijn zorgt dat mensen rekening met je kunnen houden en je goed ondersteund kan worden om goed te functioneren en iedereen ingezet kan worden op zijn kwaliteiten. Diversiteit zorgt dat we denken en besluiten vanuit verschillende invalshoeken.’ 

Meer weten?

Aegon wil meer mensen met een beperking werk bieden. Dit kan door bestaande functies toegankelijk te maken, maar ook door banen te creëren die inclusief zijn of door afspraken te maken met leveranciers en partners over werk. Wil je meer weten over werken met een beperking en toegankelijkheid bij Aegon of als manager inclusieve banen creëren? Neem dan contact op met Eva Westerhoff.

Eva Westerhoff

Over Eva Westerhoff

Eva is kwartiermaker socialer ondernemen. Wil je meer weten over werken met een beperking en toegankelijkheid bij Aegon of als manager inclusieve banen creëren? Neem dan contact op met Eva Westerhoff.